Birkaç terim üzerine (1) Devasa/Kitlesel

23May09

Işık Barış Fidaner

Bildiğiniz gibi geçen ay yayımlanan kitabımızın son bölümünde dijital oyun kültürü ile ilişkili olarak toparlayabildiğimiz 155 terimi kapsayan bir sözlük yer alıyor. Kitabı inceleyen arkadaşlar özellikle bu bölümü faydalı buluyorlar. Dijital oyunlar ve oyun kültürü üzerine Türkçe konuşabilmek için neyin nasıl isimlendirileceğine dair kararlar vermek gerektiği anlaşılıyor. Bu yazılarda da birkaç terime eğilerek bu çabaya katkı sunmak istiyoruz.

“Devasa/Kitlesel”

Internet üzerinden oynanan iki tür oyundan bahsedebiliriz: Birincisi tavla, poker gibi bir el başlayıp biten küçük oyunlar. İkincisi ise biz oyunu kapatsak, siteden çıksak bile arka planda işlemeye devam ettiğini bildiğimiz Ogame ya da World of Warcraft (WoW) gibi oyunlar. Bu ikinci tür oyunların en önemli özelliği, geniş zaman aralıklarına yayılabildikleri için aynı anda bilgisayar başında olmayı gerektirmeden yüzlerce oyuncuyu aynı oyunda karşı karşıya getirebilmesi. Bu yüzden onlara MMO, yani Massively-Multiplayer Online deniyor. Buradaki massive sözcüğü, multiplayer ile önceden kastedilen onlarca ölçüsünden yüzlerce, binlerce oyuncu düzeyine çıkıldığını ifade eder. Mass sözcüğünü başka bağlamlarda tektipleşmiş insan topluluğu anlamındaki kitle sözcüğü ile karşılarız, örneğin mass culture “kitle kültürü”dür, kimse bunu “dev kültür” diye çevirmez. Ama nasıl olduysa oyunlar bağlamında MMO’ya “devasa çevrimiçi” denir hatta DVO diye de kısaltılır olmuş. Tabi “Türk insanı WoW’un en çok devasalığını, kocamanlığını sevdi, artık bu bizim ulusal değerimiz oldu” da denebilir. Mesela “cep telefonu” deyimi de pocket phone gibi bir kökenden gelmemiş, mobile/cellular phone‘un Türkçesi böyle yerleşmiş ve kabul edilmiş.

Bana kalırsa “kitlesel çevrimiçi” ifadesi, hem MMO’daki anlamı karşılıyor, hem de nesnesinin daha temel bir özelliğini vurguluyor: Oyuncu kitlesi. Nihayetinde WoW’daki “devasa” haritaların esas varlık nedeni, öykülerini canlandıracak olan yüzlerce kişilik bir kahraman kitlesi için dolaşılacak alanlar ve öldürülecek canavarlar sağlanmasıydı. “Kitle” kavramının belirttiği tektipleşme de bu oyunların önemli bir noktası. MMO’larda avatarlar ve oynayış tarzları yoluyla oyuncuların kendilerini farklı biçimlerde ifade etmesi önemli çekici yanlardan biridir. Oyuncular farklı eşyaları toplayarak, giysilerini değiştirerek kendilerine sanal bir kimlik oluştururlar. Ne var ki oyunu oyun yapan temel kurallar, ilerleme ve kazanmak için gerekli koşullar, sunucu (server) üzerinden işletildiği haliyle bütün oyuncular arasında kesin ve tam bir eşitlik uygulayarak onları aynılaştırır ve kitleleşmeyi teşvik eder. Dolayısıyla oyuncuların kişiselleşme, özgünleşme çabası bir süre sonra ister istemez oyunu etkilemeyen unsurlarla kendini kandırma, ya da oyun kurallarına karşı imkansız bir direnme şeklini alır. Özellikle büyük bütçeli oyunların ticari planlanışında önemli rol oynayan “hedef kitle” gibi kavramlaştırmalar, uygulamaya geçildiğinde oyun sunucusunda oyuncuları tektipleştirme politikaları uygulayan bilgisayar kodlarına dönüşür.

Kitaptaki sözlükte MMO için “devasa/kitlesel” karşılıklarına beraber yer verdik. İlk ifade oyun dergileri üzerinden yayılmış ve belirli bir kullanım kazanmıştı. İkinci ifade ise bildiğim kadarıyla ilk olarak bu kitapta önerildi ve kullanıldı.

(Sonraki yazı: Dijital, Geleneksel)

Reklamlar


5 Responses to “Birkaç terim üzerine (1) Devasa/Kitlesel”

  1. 1 Melih

    Selamlar,

    Ben Amerika’da yabanci dil egitimi alaninda dokrtora yapiyorum, ve ayni zamanda asistanim. Amerikali ogrencilerimden biri karsilastirmali bir arastirma yapiyor su an. Burda gaming culture da kullanilan slang terimlerle bizde yer etmis karsiliklarini arastiriyor. Asagida yazili olan terimlerin turkce karsiliklarini, yani bizim oyuncularimizin kullandigi terimleri bana bildirmeniz mumkun mu? Simdiden cok tesekkurler.

    Melih

    pwned -owned= you fucked someone up
    ding = what you say when you level up
    gank = killing people (has an agressive connotation or when you get
    ganked by someone it has an unfair connotation)
    n00b = (ponounced noob) newbie
    pro = good player
    1337 = prononced leet, ‘elite’ aka someone really good, or adj
    describing something really good (1337 skillz)
    L2p = learn to play if someone sucks
    qq = crying or complaining
    buffing = temp increasing someone elses stats
    nerf = when something in the game is overpoweded (a class, race,
    weapon, etc) and then the game company realizes this and changes it to
    make the game more balanced
    camping/corpse camping – camping is when you stay in one hiding spot
    to wait for people to come by so you can shoot them, and corpse
    camping is when you stand on someones corpse, waiting for them to
    resurrect, and then kill them
    zerging
    zerg= race in star craft- get lots of little aliens and rushing
    opponent w/ them used in RTS
    turtling =building up defense and staying in base
    griefer – someone wreaking havoc in the game for the sake of being a
    dick to other players. e.g ganking lower level players for fun,
    stealing items people need for quests, and just being an all around
    dick

  2. 2 ragnor

    Komik gelebilir belki ama benim gördüğüm kadarıyla Türk oyuncularıda bu terimlerin aynısını kullanıyor, tabi büyük çoğunluğu Türkçe okur gibi okuyor. Birde buffing değilde bufflamak şeklinde türkçeye çevriliyor bu terimler. Gerçi belki bize özgü bazı terimler vardır ama online oyunculuk ve oyuncularla (türk yada yabancı) çok içiçe olmadığım için birşey söylemem zor.


  1. 1 Birkaç terim üzerine (2) Dijital, Geleneksel « Dijital Oyun Kültürü
  2. 2 Birkaç terim üzerine (2) Dijital, Geleneksel | YERSİZ ŞEYLER
  3. 3 Voyance

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: